Mtu Kuzi

Dedan Kimathi ni jina ambalo halitaweza kusahaulika katika historia ya uhuru wa Kenya. Kimathi alikuwa shujaa na mmoja wa waongoza harakati za ukombozi wa Kenya kutoka utawala wa wakoloni wa Kiingereza. Alikuwa ni kiongozi wa chama cha Mau Mau ambacho kilianzisha vita vya msituni dhidi ya wakoloni wa Kiingereza.

Kimathi alizaliwa mwaka 1920 katika kijiji cha Tetu, Nyeri, Kenya. Alikulia katika familia ya wakulima na alianza shule ya msingi katika shule ya wamisionari wa Kikatoliki. Baada ya kumaliza elimu yake ya msingi, alijiunga na shule ya upili ya Alliance High School, lakini alishindwa kuendelea na masomo yake kwa sababu ya ukosefu wa fedha.

Kimathi alianza kushiriki katika harakati za ukombozi wa Kenya mwanzoni mwa miaka ya 1950. Alitumia mbinu za kijeshi na kisiasa kupigana dhidi ya wakoloni wa Kiingereza na serikali ya kikoloni ya Kenya. Alikuwa mmoja wa waanzilishi wa chama cha Mau Mau, ambacho kilianzisha vita vya msituni dhidi ya wakoloni wa Kiingereza. Mau Mau ilikuwa ni chama cha siri kilichoundwa na watu wa jamii ya Wakikuyu, ambacho kililenga kupigania uhuru wa Kenya na kurejesha ardhi yao ambayo ilichukuliwa na wakoloni.

Kimathi alifanikiwa kushinda mapambano mengi dhidi ya wakoloni wa Kiingereza. Alikuwa mmoja wa waongoza harakati za ukombozi wa Kenya ambaye alitumia mbinu za kijeshi kupigana dhidi ya wakoloni wa Kiingereza. Alikuwa na uwezo mkubwa wa kuficha misafara ya chama cha Mau Mau, na alikuwa mmoja wa watu wachache ambao walikuwa na ujuzi wa kutosha wa kutumia silaha.

Hata hivyo, mnamo 1956, Kimathi alikamatwa na wakoloni wa Kiingereza, baada ya kudhulumiwa na kutoa taarifa mbaya na msaliti wa karibu. Alifungwa jela na aliteswa vibaya na wakoloni wa Kiingereza wakati wa kuhojiwa. Mnamo 18 Februari 1957, Kimathi alihukumiwa kifo kwa kosa la uhaini dhidi ya serikali ya kikoloni.

Kimathi aliendelea kupigania uhuru wa Kenya hadi dakika ya mwisho kabla ya kunyongwa. Hata wakati wa kusimamishwa kwenye kamba, aliendelea kufa kishujaa, akisema maneno ambayo yaliwashangaza wote waliokuwa wakishuhudia.